Wat zijn invasieve exoten?
Exoten zijn planten, dieren of micro-organismen (zoals schimmels) die van nature niet in onze regio voorkomen, maar hier terecht zijn gekomen door menselijk toedoen – via transport, als sierplant of huisdier.
De meeste uitheemse soorten overleven niet in onze vrije natuur of veroorzaken geen problemen. Maar wanneer een exoot zich wél kan vestigen én explosief begint te vermeerderen, spreken we van een invasieve exoot. Deze soorten kunnen aanzienlijke schade aanrichten aan onze biodiversiteit, bossen en landbouwgewassen.
In Europa zijn bijna 11.000 uitheemse soorten vastgesteld, en ook in Vlaanderen neemt het aantal toe. Voorbeelden zijn de buxusmot, Japanse duizendknoop, reuzenberenklauw, reuzenbalsemien, Aziatische hoornaar en stierkikker. De volledige lijst van invasieve exoten vind je op Ecopedia.
Invasieve exoten melden
Als je een invasieve exoot opmerkt, kan je dat melden op www.waarnemingen.be/exoten. Zo help je de verspreiding van de soort tegengaan.
Terreineigenaars en -beheerders die zich op deze website registreren worden bovendien automatisch verwittigd als iemand op hun terrein een invasieve exoot heeft opgemerkt. Via ‘Melding instellen’ kan je toelating geven voor de automatische waarschuwingen. Door snel en adequaat maatregelen te treffen tegen invasieve exoten die in Vlaanderen nog niet wijdverspreid zijn, kan heel wat schade vermeden worden.
Regelgeving
Sinds 2015 is de Europese verordening invasieve exoten nr. 1143/2014 van kracht. Deze verordening:
- Verbiedt het houden, verkopen en transporteren van soorten op de Europese lijst
- Verplicht terreineigenaars en -beheerders om deze soorten actief te bestrijden
Bestrijding van invasieve flora
Voer invasieve planten volledig (wortels, zaden, bessen, bladeren en takken) én op de correcte manier af, zo beperken we de verspreiding. De Japanse duizendknoop kan zich bijvoorbeeld verder verspreiden mbv. een stukje plant van 1 op 1 cm….
Mogen bij het GFT of groenafval (recyclagepark):
- Knolcyperus
- Grote waternavel
- Reuzenbalsemien
- Waterteunisbloem
- Japanse duizendknoop
- Buxus
- Grote berenklauw
- doornappel (hoewel de algemene instructies zijn om doornappel bij het restafval te deponeren, aanvaardt Verko dit voorlopig nog bij het groenafval).
Deze planten mogen in de GFT-container of bij het groenafval op het recyclagepark. De professionele compostering op hoge temperatuur zorgt ervoor dat de exoot volledig onschadelijk wordt gemaakt.
Wil je zeker efficiënt de doornappel bestrijden? Dan moet de plant bij een temperatuur van 1000°C verbrand worden om volledig vernietigd te worden. Dit is enkel mogelijk in een afvalverbrandingsoven. Doornappel gooi je daarom toch best in de restafvalzak of bij het groot restafval op het recyclagepark.
De algemene regel is dat terreineigenaars en -beheerders zelf moeten instaan voor bestrijding en verwijdering van de invasieve exoten.
Wanneer je ze echter tegenkomt op openbaar domein, geef je dit best door via het digitaal meldingsformulier op www.laarne.be/meldingsformulier.
Praktische bestrijdingstips
- Verwijder invasieve planten vóór ze in bloei komen om verdere verspreiding via zaden of bessen te voorkomen
- Trek planten met wortel uit waar mogelijk
- Voorkom hergroei door regelmatig te controleren en nieuwe scheuten te verwijderen
- Gooi nooit resten van exoten in de natuur of je eigen composthoop – dit is een belangrijke verspreidingsroute